Jesienne tygodnie przed zimą: jak ułożyć budżet na kursie budżetu domowego
Połowa jesieni to dobry moment, by uporządkować miesięczne wydatki przed grudniem. Piszę, jak w tych tygodniach pracujemy na kursie budżetu domowego i co warto przygotować.
5 min czytania
Dlaczego właśnie teraz warto wrócić do budżetu
Jesień jest u nas czasem, w którym uczestnicy kursu budżetu domowego najczęściej mówią, że chcą "wreszcie to ogarnąć". Wakacje i wrzesień mają już za sobą, rachunki za ogrzewanie dopiero się zaczynają, a do świąt zostało kilka tygodni. To rzadki układ: da się jeszcze spokojnie spojrzeć wstecz i jednocześnie zaplanować to, co nadejdzie.
W tych tygodniach zaczynam zajęcia od prostego pytania: ile pieniędzy wpłynęło i wyszło w ostatnich trzech miesiącach? Nie chodzi o idealny wynik, tylko o uczciwy obraz. Bez niego każdy plan na zimę jest zgadywaniem, a zgadywanie w budżecie domowym zwykle kończy się niemiłym zaskoczeniem w styczniu.
Kurs składa się z modułów, więc nie trzeba wszystkiego robić naraz. Pierwszy etap, czyli zestawienie przychodów i rozchodów, zajmuje jeden wieczór i daje podstawę do kolejnych kroków. Resztę rozkładamy na tygodnie, w tempie, które Państwu odpowiada.
Zestawienie przychodów i rozchodów krok po kroku
Podstawą kursu jest zestawienie, które prowadzimy w jednym arkuszu lub zwykłym zeszycie. Po lewej stronie wpisujemy wszystkie wpływy miesiąca, po prawej wydatki. Brzmi banalnie, ale większość osób przy pierwszym podejściu pomija drobne, powtarzające się opłaty, które razem potrafią znaczyć więcej niż jeden duży zakup.
Zachęcam, by na początku nie poprawiać niczego i niczego sobie nie wyrzucać. Zapisujemy tak, jak było. Dopiero gdy zestawienie obejmuje pełny miesiąc, przechodzimy do porządkowania. Taka kolejność pozwala uniknąć sytuacji, w której budżet powstaje z wyobrażeń, a nie z faktów.
Na zajęciach pokazuję, jak sprawdzać zapisy z wyciągiem z konta i paragonami. Różnica między tym, co zapamiętaliśmy, a tym, co faktycznie się wydarzyło, bywa pouczająca, a przy tym zupełnie normalna. Każdy, kto zaczyna, ma w tym miejscu jakieś luki.
- wpływy: pensja, świadczenia, inne regularne przychody
- stałe opłaty: czynsz, prąd, gaz, internet, telefon
- wydatki zmienne: żywność, transport, drobne zakupy
Kategorie kosztów, które zmieniają się jesienią
Przy planowaniu miesięcznych wydatków uczymy się dzielić koszty na kategorie. Jesienią w wielu domach zmieniają się trzy z nich: ogrzewanie i energia, odzież oraz wydatki związane z dziećmi i szkołą. Jeśli kategorie są rozpisane osobno, od razu widać, który obszar rośnie, a który zostaje na stałym poziomie.
Radzę, by liczba kategorii była niewielka. Kilkanaście pozycji w zupełności wystarcza, a przy większej liczbie prowadzenie zestawienia szybko męczy. Kategoria "różne" powinna być wąska, bo kiedy rośnie, oznacza zwykle, że czegoś nie nazwaliśmy.
Dobrze jest też spojrzeć na rachunki z poprzedniej zimy, jeśli je Państwo mają. Nie po to, by przewidzieć dokładną kwotę, lecz by zobaczyć, o ile mniej więcej rosną opłaty w chłodnych miesiącach. Taka orientacja wystarczy, żeby zostawić w planie rozsądny zapas.
Co przygotować przed pierwszym modułem
Nie potrzebują Państwo specjalnych narzędzi. Wystarczą wyciągi z konta z ostatnich dwóch, trzech miesięcy, rachunki za media oraz kalkulator. Część uczestników woli papier, inni telefon. Obie drogi działają, o ile zapisy są prowadzone regularnie.
Warto też wypisać umowy i opłaty, które wracają co miesiąc lub co kwartał, razem z datami płatności. Przy jesiennym planowaniu to bardzo pomaga, bo pozwala zobaczyć, w których tygodniach miesiąca koszty się kumulują i kiedy na koncie robi się ciasno.
Jeśli prowadzą Państwo budżet wspólnie z partnerem lub rodziną, proszę umówić się wcześniej, kto zbiera jakie dokumenty. Na zajęciach pracujemy na Państwa własnych liczbach, więc im pełniejszy materiał, tym konkretniejsze wnioski wyciągniemy w trakcie ćwiczeń.
- wyciągi z konta z ostatnich miesięcy
- rachunki za energię, gaz, wodę i internet
- lista stałych zobowiązań z datami płatności
- kalkulator, zeszyt lub arkusz
Jak rozłożyć nowy plan na kolejne tygodnie
Po zestawieniu i podziale na kategorie ustalamy limity. Zaczynam od kosztów stałych, potem przechodzę do zmiennych. Limit nie jest zakazem, tylko punktem odniesienia: pozwala w połowie miesiąca zerknąć na zapis i powiedzieć, czy jesteśmy w planie, czy trzeba coś przesunąć.
Radzę wprowadzać zmiany stopniowo. Jeden limit w pierwszym tygodniu, kolejny w następnym. Zbyt wiele postanowień naraz zwykle kończy się porzuceniem całego planu po dwóch tygodniach. Cierpliwość jest tu ważniejsza niż ambicja.
Raz w tygodniu proponuję krótkie podsumowanie, nie dłuższe niż kwadrans. Sprawdzamy zapisy, uzupełniamy braki i notujemy, co nas zaskoczyło. Te notatki stają się później cennym materiałem przy układaniu budżetu na następny kwartał.
Czego kurs nie zrobi za Państwa
Kurs budżetu domowego uczy planowania i prowadzenia zestawienia, ale nie zastąpi regularności. Nawet najlepiej ułożony plan wymaga zapisów, a te robią Państwo sami, na własnych rachunkach. My pokazujemy metodę, tłumaczymy ją prostym językiem i odpowiadamy na pytania.
Nie obiecujemy też konkretnych oszczędności ani określonych wyników. Każdy dom ma inne dochody, zobowiązania i potrzeby, więc efekty wyglądają różnie. Niektórzy uczestnicy po miesiącu widzą, na co uciekały im drobne kwoty, inni zyskują przede wszystkim spokój i czytelność.
Jeśli po kilku tygodniach okaże się, że potrzebują Państwo rozmowy o własnej sytuacji, można skorzystać z osobnej konsultacji indywidualnej. To odrębna usługa, a kurs prowadzimy w modułach, w grupach, z ćwiczeniami wykonywanymi na bieżąco.
Połowa jesieni to dobry czas, by usiąść do rachunków bez pośpiechu. Wystarczy jeden wieczór na zestawienie przychodów i rozchodów, a potem drobne kroki w kolejnych tygodniach. Zimowe miesiące łatwiej wtedy przewidzieć, a grudniowe wydatki nie zaskakują. Jeśli chcą Państwo zacząć w grupie, kurs budżetu domowego prowadzimy w modułach i w tempie, które da się utrzymać po jego zakończeniu.
Katarzyna Wiśniewska
Główna wykładowczyni kursówProwadzi kursy budżetu domowego od początku działalności szkoły. Wcześniej pracowała jako księgowa w płockim przedsiębiorstwie.
Poproś o wycenę
Email: kontakt@glamrize.net